Wat is vlierbloesemlikeur?

Vlierbloesemlikeur is een gezoete gedistilleerde drank waarin de witte bloesem van de gewone vlier, Sambucus nigra, de smaak bepaalt.

De gewone vlier is een inheemse struik uit de muskuskruidfamilie, de Adoxaceae. De plant draagt brede, vlakke schermen met kleine witte bloempjes, en juist die schermen gaan in de likeur.

Op buitenlandse etiketten heet dezelfde drank elderflower liqueur, fleur de sureau of Holunderbluetenlikoer. Komt u een van die namen tegen, dan gaat het om hetzelfde soort product.

In de winkel aan de Brink 2 in Bathmen staan 761 verschillende likeuren. Daarvan hebben 6 flessen van 5 merken elderflower in de naam. Het schap is naar herkomst verdeeld met Nederland op 300, Italie op 123, Duitsland op 54, Frankrijk op 52, Spanje op 32 en Ierland op 30.

Europese verordening 2019/787 eist voor likeur minstens 15 procent alcohol en minstens 100 gram zoetstof per liter, uitgedrukt als invertsuiker.

Likeur staat in die verordening als categorie 33. Een likeur wordt gemaakt van ethylalcohol van agrarische oorsprong, van een distillaat van agrarische oorsprong of van een of meer gedistilleerde dranken, en wordt daarna gearomatiseerd en gezoet.

De vlierbloesemlikeuren in het eigen schap liggen tussen 15 en 20 procent alcohol. De ondergrens van 15 procent komt rechtstreeks uit de verordening; wat een maker daarboven kiest, is aan de maker.

Het suikerminimum van 100 gram per liter verklaart waarom likeur stroperiger in het glas valt dan een gedistilleerde drank zonder suiker.

De bloesem wordt tijdens de bloei geplukt en daarna in alcohol getrokken, met maceratie of infusie, waarna de drank gezoet wordt.

De gewone vlier bloeit in Nederland in juni en juli. Het oogstvenster voor de bloesem is daarmee kort en valt elk jaar in een paar weken.

Gebruikt worden de hele schermvormige tuilen, vers of gedroogd. Na het trekken wordt de vloeistof gefiltreerd en gezoet tot boven de wettelijke suikergrens van 100 gram per liter.

Bessen gaan er niet in. De vruchten van de gewone vlier zijn pas in het najaar rijp, lang na de bloei, en leveren een andere drank op: vlierbessenlikeur, donker van kleur en van rijp fruit. Vlierbloesemsiroop is weer iets anders, want siroop bevat geen alcohol en kan daardoor geen likeur zijn.

Vlierbloesemlikeur gaat in de praktijk vooral met mousserende wijn, met tonic of in een spritz, en koud ook puur.

Een klein deel likeur op een ruimer deel mousserende wijn levert een lichte aperitief. Met tonic en veel ijs wordt het een lange drank; een schijfje citroen of een takje munt wordt daar vaak bij gebruikt.

In een spritz gaat de likeur samen met mousserende wijn en mineraalwater met prik, in een groot glas met ijs. Puur schenkt u de likeur goed koud in een klein glas, zodat het bloemige karakter naar voren komt.

Door het alcoholpercentage van 15 tot 20 procent blijft een lange drank met tonic of mousserende wijn licht in alcohol. NIX18: wij verkopen geen alcohol aan iemand onder de 18 jaar.

Bewaar een geopende fles koel, droog en donker, rechtop en met de sluiting goed dicht, zodat er zo weinig mogelijk lucht bij komt.

Een likeur met 15 tot 20 procent alcohol heeft minder alcohol dan een gedistilleerde drank van 40 procent, en bloemige aroma’s zijn vluchtig. Een aangebroken fles gaat daardoor langzaam achteruit in geur en smaak, ook als de drank zelf niet bederft.

Licht en warmte werken daarbij tegen u. Een koele kast uit de zon is beter dan een schap boven de kookplaat of een vensterbank.

Komt u er een halfjaar niet aan, zet de fles dan vooraan en gebruik hem op. Twijfelt u, dan ruikt en proeft u een klein beetje: valt de bloesem weg of wordt de drank vlak, dan is hij over zijn beste tijd heen.