Vier namen, vier flessen, allemaal oranje van smaak en allemaal in dezelfde hoek van het schap. Bij ons staan 25 sinaasappellikeuren, van 14,9 procent tot 40 procent alcohol, en de verwarring erover is groter dan bij welke andere likeurgroep ook.
Wat helpt is te weten dat maar twee van die vier namen iets over de drank zeggen. De andere twee zijn merken. En geen van de vier is een wettelijke categorie.
Geen van deze namen staat in de Europese lijst
Verordening 2019/787 kent vijfenveertig categorieën gedistilleerde dranken. Rum staat erin, gin, sambuca, maraschino, zelfs Berenburg. Curacao niet, en triple sec ook niet.
Ze vallen alle vier onder categorie 33, likeur. Dat betekent: minstens vijftien volumeprocent alcohol en minstens honderd gram suiker per liter, uitgedrukt in invertsuiker. Meer eist de wet niet. Wie curacao of triple sec op zijn etiket zet, doet dat op grond van gewoonte en niet op grond van een voorschrift.
Daarom kun je aan die woorden geen conclusie over kwaliteit of sterkte verbinden. Wat je wél kunt lezen staat er altijd bij: het alcoholpercentage en de naam van de maker.
Curacao begint bij een sinaasappel die mislukte
Curacao is de oudste van de vier namen, en de enige met een plaats erin. Spaanse kolonisten plantten op het eiland Curacao zoete sinaasappels. Het droge klimaat en de zon waren te veel voor de vrucht, en wat overbleef was een kleine bittere citrus die nauwelijks te eten was.
Die vrucht heet nu laraha. De schil bleek, grondig in de zon gedroogd, een uitgesproken etherische olie te bevatten. Daar werd op likeur getrokken, en zo ontstond een drank die tot op vandaag met gedroogde bittere citrusschil wordt gemaakt.
Curacaolikeur is van zichzelf kleurloos. De blauwe versie die iedereen kent dankt zijn kleur aan een toevoeging en niet aan de schil. Bij ons staan drie blauwe curacaos, van 14,5 tot 21 procent. Die van 14,5 procent zit onder de wettelijke grens voor likeur en is dus geen likeur maar een likorette.
Triple sec is een soortnaam, geen keurmerk
Triple sec is in de praktijk de naam voor een kleurloze curacaolikeur. Het productieproces van beide is naar elkaar toegegroeid, en een wezenlijk verschil in grondstof is er niet meer.
De naam wijst op een drievoudige destillatie. Curacaolikeur werd oorspronkelijk enkelvoudig gedistilleerd, triple sec drievoudig, en dat gaf een strakker en pittiger resultaat. Maar lang niet elke maker die triple sec op de fles zet, stookt nog drie keer. De term is niet beschermd, dus niemand houdt dat tegen.
De vier triple secs bij ons staan op 35 tot 40 procent. Dat is bovengemiddeld voor de soort, en het merk je vooral in een cocktail: hoe hoger het percentage, hoe scherper de sinaasappel doorkomt en hoe minder zoet de drank aanvoelt.
Nog een misverstand dat vaak langskomt: dat curacao alleen blauw zou zijn en triple sec alleen kleurloos. In werkelijkheid worden beide in meerdere kleuren gemaakt, van kleurloos tot oranje, blauw en groen. De kleur wordt toegevoegd nadat de likeur klaar is en zegt niets over de schil die erin ging.
Cointreau is een merk, geen soort
Cointreau wordt gemaakt in Saint-Barthelemy-d’Anjou bij Angers, door het bedrijf dat de broers Cointreau daar in de negentiende eeuw begonnen. Het is een triple sec, maar dan van één huis.
De basis is schil van zoete en bittere sinaasappels. Alleen de schillen gaan mee: de vruchten worden onrijp geplukt, geschild, de schil wordt in de zon gedroogd en pas in Frankrijk in alcohol geweekt. Cointreau staat op 40 procent, hoger dan de meeste triple secs.
Dat de naam een merk is en geen soort, zie je aan de varianten. Naast de standaardfles staat bij ons ook Cointreau Noir, en dat is een ander product met een andere samenstelling. Een recept dat om triple sec vraagt, vraagt dus niet automatisch om Cointreau, en andersom.
Grand Marnier staat op cognac
Grand Marnier is de enige van de vier waar het onderscheid niet in de sinaasappel zit maar in de alcohol eronder. Waar een triple sec op neutrale alcohol staat, gebruikt Grand Marnier cognac als basis.
Dat verandert de hele fles. Cognac wordt gestookt uit witte wijn, voor het overgrote deel van de druif ugni blanc, en rijpt op eikenhout. Die houtrijping brengt tonen mee die een neutrale alcohol niet heeft. De sinaasappel ligt daar bovenop in plaats van er alleen te staan.
Het huis brengt meerdere uitvoeringen uit. Cordon Rouge is de gewone, daarnaast staan bij ons L’Alexandre en de Cuvee du Centenaire. Ze staan alle drie op 40 procent, maar de cognac eronder verschilt per uitvoering.
Waar je op let als je kiest
Voor een cocktail is het alcoholpercentage het bruikbaarste getal op het etiket. Een recept dat is uitgebalanceerd op 40 procent valt uit elkaar met een fles van 15 procent, omdat je dan naar verhouding veel meer suiker en veel meer water in je glas krijgt.
Wil je de fles ook puur drinken of erover schenken, dan is de basis het onderscheid. Een likeur op cognac drinkt anders dan een likeur op neutrale alcohol, en dat staat meestal gewoon op het etiket vermeld.
En let op de kleur. Blauw, oranje of groen zegt niets over de smaak, alleen over wat er is toegevoegd.
Waar je kunt beginnen
De 25 sinaasappellikeuren bij ons komen uit Nederland, Frankrijk, Italië, Ierland en Schotland. Er zitten klassieke triple secs bij, twee Achterhoekse arancellos, een oranjebitter en de vier hierboven besproken namen. Kom langs in Bathmen of bel 0570 541 278 als je wilt weten welke bij jouw recept past.
Verder kijken
Alle flessen staan bij elkaar op onze pagina likeur. Per huis is er een eigen pagina: Cointreau, Grand Marnier, Bols, De Kuyper en Zuidam. Zelf zoeken kan met de zoekmachine over ons assortiment.
Over de grens van vijftien procent die hierboven langskwam schreven we Likeur of likorette: wat het verschil is en waarom het op het etiket staat.
