Hoe leest u een rumetiket?

Verordening (EU) nr. 1169/2011 eist op elk etiket de naam van het levensmiddel, de netto inhoud, het alcoholvolumegehalte, de allergenen, en naam en adres van de verantwoordelijke exploitant.

Artikel 9, lid 1 van die verordening somt de verplichte vermeldingen op. Voor dranken met meer dan 1,2% vol alcohol vervallen twee van die punten: artikel 16, lid 4 maakt de ingrediëntenlijst en de voedingswaardevermelding niet verplicht. De allergenenvermelding blijft wel staan.

Een leeftijdsgrens hoort niet bij de verplichte vermeldingen. ’t Bockje verkoopt geen alcohol aan personen onder de 18 jaar.

Bijlage I, categorie 1 van verordening (EU) 2019/787 eist dat rum wordt gestookt uit vergiste melasse of stroop van de rietsuikerfabricage, of uit vergist sap van suikerriet, tot onder 96% vol.

Het minimale alcoholvolumegehalte van rum is 37,5% vol. Alcohol toevoegen mag niet, verdund noch onverdund, en rum mag niet gearomatiseerd worden. Karamel is de enige toegestane kleurstof en mag alleen worden gebruikt om de kleur bij te stellen.

Staat er geen suikerriet aan de basis, dan mag het woord rum niet als wettelijke benaming op de fles. De wettelijke benaming is daarom de eerste regel op het etiket die iets vastlegt: pas daarna komen de namen en toevoegingen die de producent zelf kiest.

Rum mag ten hoogste 20 gram zoetstoffen per liter bevatten, uitgedrukt als invertsuiker, en alleen om de afdronk af te ronden.

Die grens staat in bijlage I, categorie 1 van verordening (EU) 2019/787. Omdat artikel 16, lid 4 van verordening (EU) nr. 1169/2011 de ingrediëntenlijst voor dranken boven 1,2% vol niet verplicht stelt, hoeft een toegevoegde zoetstof niet op het etiket te worden genoemd.

Een rum die zoeter smaakt dan u verwacht, hoeft daarom geen fout op het etiket te hebben. Wie wil weten of er is bijgezoet, komt er met het etiket alleen niet achter en moet het bij de producent navragen.

Voor whisky eist bijlage I van verordening (EU) 2019/787 minimaal drie jaar rijping in houten vaten van ten hoogste 700 liter, voor rum eist dezelfde bijlage geen enkele rijpingsduur.

Noemt een fles wel een leeftijd, dan geldt artikel 13, lid 6 van verordening (EU) 2019/787: de leeftijd moet verwijzen naar het jongste alcoholbestanddeel van de drank, en de rijping moet onder belastingtoezicht van een lidstaat of onder toezicht met gelijkwaardige waarborgen hebben plaatsgevonden. Een getal dat als leeftijd op de fles staat, hoort dus bij de jongste rum in de fles.

Het verschil met whisky zit in de ondergrens, niet in de leeftijdsregel. Een whisky zonder leeftijd is minstens drie jaar oud, een rum zonder leeftijd kan elke leeftijd hebben. In Bathmen staan 77 rums met een leeftijdsvermelding op het etiket, van 33 merken uit 26 landen. Het hele rumschap telt 429 artikelen van 112 merken uit 40 landen, dus bij ruim acht op de tien rums vertelt het etiket niets over de rijpingsduur.

Añejo, reserva, extra old, solera en premium staan niet in bijlage I, categorie 1 van verordening (EU) 2019/787 en hebben daar dus geen vastgelegde betekenis.

In die categorie staan maar twee aanduidingen met voorwaarden: traditionnel of tradicional, en agricole. Voor traditionnel geldt dat de rum op minder dan 90% vol is gedistilleerd uit grondstoffen die volledig uit de productieplaats komen, dat hij ten minste 225 gram vluchtige stoffen per hectoliter alcohol van 100% vol bevat, en dat hij niet is gezoet. Beide aanduidingen mogen alleen worden gebruikt bij een ingeschreven geografische aanduiding.

Getallen vallen in dezelfde groep zodra ze geen leeftijd aanduiden. Een cijfer in een merknaam, een nummer dat bij een vatprogramma of een bottelreeks hoort, of een romeins cijfer op het label is geen rijpingsduur en is aan geen enkele termijn gebonden.

Herkomstregels vullen in wat de EU openlaat: de Franse appellation d’origine contrôlée Rhum de la Martinique, erkend in 1996, eist voor rhum vieux minimaal drie jaar rijping op eikenhout.

Dezelfde appellation eist voor rhum élevé sous bois minimaal twaalf maanden op hout, en schrijft voor dat rhum vieux op Martinique wordt gebotteld. Het Institut national de l’origine et de la qualité houdt die voorwaarden bij.

Op Europees niveau sluit verordening (EU) 2019/787 het woord agricole aan op de herkomst: die aanduiding mag alleen bij een geografische aanduiding uit een Frans overzees departement of uit de autonome regio Madeira, en alleen voor rum die uitsluitend uit vergist suikerrietsap is gestookt. Een rumetiket leest u daarom in twee lagen: eerst de Europese eisen, daarna de regels van het herkomstgebied.