Wat is gin?

Gin is volgens bijlage I van Verordening (EU) 2019/787 een gedistilleerde drank met jeneverbes, gemaakt door ethylalcohol uit landbouwproducten op smaak te brengen met bessen van Juniperus communis. De verordening laat daarbij alleen aroma’s en aromatiserende preparaten toe, en stelt een harde eis aan het resultaat: de smaak moet overheersend die van jeneverbes zijn. Een gedistilleerde drank waarin de jeneverbes niet de boventoon voert, mag dus geen gin heten, hoeveel andere kruiden er ook in gaan.

Die eis maakt jeneverbes het enige ingrediënt dat de wet voorschrijft. Alle andere plantendelen zijn vrij te kiezen en vallen onder de noemer botanicals. De basis is neutrale alcohol uit landbouwproducten, dus gin krijgt zijn karakter niet van de grondstof en niet van rijping op hout, maar van wat er bij het aromatiseren of distilleren aan botanicals meegaat. In de winkel in Bathmen staan 240 gins die aan de wettelijke definitie voldoen, verdeeld over 96 merken.

De verordening kent drie gincategorieën: gin (categorie 20), gedistilleerde gin (categorie 21) en London gin (categorie 22), elk met een minimum van 37,5 procent alcohol. Het verschil zit in de manier waarop de smaak in de fles komt. Bij gewone gin mag die met aroma’s aan de alcohol worden toegevoegd. Gedistilleerde gin wordt gestookt met de jeneverbessen en andere natuurlijke botanicals in de ketel, uitgaande van alcohol van ten minste 96 procent; gin die alleen essences of aroma’s bijgemengd krijgt, is volgens de verordening geen gedistilleerde gin.

London gin is de strengste van de drie en is altijd een gedistilleerde gin. De smaak moet volledig uit die distillatie komen, het distillaat moet ten minste 70 procent alcohol bevatten, de gebruikte alcohol mag hoogstens 5 gram methanol per hectoliter zuivere alcohol bevatten, kleurstof mag niet, en buiten water mogen er geen ingrediënten bij. De naam is dus een productiecategorie en geen herkomstaanduiding; London gin mag overal ter wereld gestookt worden.

Gin moet ten minste 37,5 procent alcohol bevatten; onder dat percentage mag de wettelijke benaming gin niet op het etiket staan. Die grens geldt voor alle drie de categorieën, dus ook voor gedistilleerde gin en voor London gin. Een gedistilleerde drank met jeneverbes die lager uitkomt, valt onder de ruimere categorie gedistilleerde drank met jeneverbes, en daarvoor is 30 procent het minimum.

In de winkel in Bathmen staan 255 ginartikelen. Daarvan halen 240 flessen de wettelijke 37,5 procent, met sterktes die oplopen tot 57,5 procent. De herkomst is breed: Engeland levert 82 flessen, Nederland 55, Schotland 30, Italië 21, Spanje 13, België 12, Frankrijk, Ierland en Japan elk 8, en Duitsland 7. In totaal komen de flessen uit 18 landen.

Jenever is een beschermde geografische aanduiding: de naam mag alleen gebruikt worden voor drank uit Nederland, België en aangrenzende delen van Frankrijk en Duitsland. Het productdossier noemt het Koninkrijk België, het Koninkrijk der Nederlanden, de Franse departementen Nord (59) en Pas-de-Calais (62) en de Duitse bondslanden Nordrhein-Westfalen en Niedersachsen. Gin kent zo’n gebied niet en mag overal gestookt worden.

Daarnaast liggen er twee harde verschillen in de samenstelling. Jenever begint bij 30 procent alcohol, gin bij 37,5 procent. En jenever moet moutwijn bevatten, ten minste 1,5 procent van het zuivere alcoholvolume van het eindproduct, gestookt uit volkorengranen. Gin heeft op dat punt geen enkele eis en gaat uit van neutrale alcohol. In Bathmen staan naast de 240 gins ook 173 jenevers in het schap.

Wodka en gin hebben hetzelfde wettelijke minimum van 37,5 procent alcohol, maar bij wodka schrijft de verordening geen jeneverbes voor en bij gin wel. Dat is in de wet het hele onderscheid: beide beginnen bij neutrale alcohol uit landbouwproducten, en alleen bij gin moet de jeneverbes de smaak bepalen.

Bij wodka gaat de verordening juist de andere kant op. De organoleptische kenmerken van de grondstof en van de gistingsbijproducten moeten selectief worden teruggebracht, aroma’s zijn beperkt tot natuurlijke aromastoffen die al in het distillaat van de vergiste grondstof zitten, kleurstof mag niet, en er mag hoogstens 8 gram zoetstof per liter bij. Wodka hoeft niet uit aardappelen of granen te komen; gebeurt dat niet, dan moet de grondstof op het etiket staan. In de winkel in Bathmen staan 247 wodka’s naast de 255 ginartikelen.