Hoeveel alcohol zit er in wodka?

Wodka moet ten minste 37,5 procent alcohol bevatten. Dat staat in bijlage I, categorie 15, van EU-verordening 2019/787: het alcoholvolumegehalte van wodka bedraagt ten minste 37,5 procent.

Dezelfde categorie omschrijft wodka als een gedistilleerde drank uit ethylalcohol van landbouwoorsprong, bereid uit aardappelen, granen of andere landbouwgrondstoffen. Kleuren mag niet. Verzoeten mag tot acht gram zoetstoffen per liter, uitgedrukt als invertsuiker. Aroma’s mogen alleen uit het distillaat van de vergiste grondstoffen komen en mogen de smaak niet overheersen.

Veertig procent is de gangbare sterkte, ruim boven het wettelijke minimum. Van de 247 wodka’s in de winkel in Bathmen staan er 104 precies op 40 procent.

Het minimum is een ondergrens, geen voorschrift. Boven de 37,5 procent kiest de producent zelf de bottelsterkte. In de winkel lopen de 161 wodka’s van 37,5 procent of hoger op tot 50 procent, verdeeld over 49 merken uit 18 landen. Polen levert er 41, Nederland 24, Frankrijk 21, Zweden 19, Oekraïne 13 en de Verenigde Staten 13.

Gearomatiseerde wodka moet net als gewone wodka ten minste 37,5 procent alcohol bevatten. Dat staat in bijlage I, categorie 31, van EU-verordening 2019/787. Een lagere sterkte is niet toegestaan.

Het verschil zit in het aroma en in de zoetgrens, niet in de sterkte. Bij gearomatiseerde wodka mag een overheersend aroma worden toegevoegd dat niet van de gebruikte grondstoffen komt, en mag het eindproduct tot 100 gram zoetstoffen per liter bevatten tegen acht gram bij gewone wodka.

Een drank onder de 37,5 procent mag de naam wodka niet als wettelijke benaming dragen. Meestal is het een likeur, waarvoor een minimum van 15 procent geldt.

Artikel 10 van EU-verordening 2019/787 bepaalt dat een gedistilleerde drank die aan geen enkele categorie uit bijlage I voldoet, de wettelijke benaming gedistilleerde drank krijgt. Haalt het product wel de eisen van categorie 33, dan is likeur de benaming. In Bathmen staan 80 artikelen onder de 37,5 procent, van 4 tot 35,2 procent. Op het schap staan die vaak naast de wodka, maar het zijn wettelijk andere dranken.

Een fles van 70 cl op 40 procent bevat ruim 22 standaardglazen en op 37,5 procent bijna 21. Een standaardglas is circa tien gram pure alcohol.

Zo rekent u het na: neem de inhoud in milliliters, vermenigvuldig met het alcoholpercentage en daarna met 0,789, het gewicht van een milliliter alcohol in grammen. Deel de uitkomst door tien. Bij 700 ml en 40 procent is dat 280 ml pure alcohol, 221 gram en dus 22,1 standaardglazen. Bij 37,5 procent is het 262,5 ml, 207 gram en 20,7 standaardglazen. Eén standaardglas komt bij 40 procent neer op ongeveer 32 ml wodka en bij 37,5 procent op ongeveer 34 ml.

Een standaardglas wodka met cola bevat 30 ml wodka, en dat rekent het Trimbos-instituut als tien gram alcohol: precies één standaardglas.

Bij een glas dat met de hand wordt geschonken is het percentage in het glas niet vast te stellen. Gaat er 50 ml wodka van 40 procent in, dan zit er bijna 16 gram alcohol in het glas, ruim anderhalf standaardglas. De sterkte op het etiket geldt voor de fles, niet voor de maat die iemand inschenkt. Wie wil bijhouden hoeveel er omgaat op een avond, rekent dus per ingeschonken maat en niet per glas.