De meeste vragen die wij over jenever krijgen komen op hetzelfde neer: wat is nu eigenlijk het verschil tussen jonge en oude jenever, en waar past corenwijn daar tussen? Het antwoord is korter dan mensen verwachten. Het gaat om één ingrediënt, en dat heet moutwijn.
Wij hebben honderdachtentachtig jenevers staan. Daarvan dragen er zevenentwintig het woord jong, achtenvijftig het woord oud en eenentwintig de naam corenwijn. Hieronder staan de drie stijlen naast elkaar, met daarna per stijl in het kort wat je ervan mag verwachten.
De drie stijlen naast elkaar
| Jonge jenever | Oude jenever | Corenwijn | |
|---|---|---|---|
| Moutwijn | maximaal 15% | minimaal 15% | minimaal 51% |
| Overige alcohol | uit elk landbouwproduct | uit elk landbouwproduct | voor 100% uit granen |
| Suiker | maximaal 10 gram per liter | maximaal 20 gram per liter | maximaal 20 gram per liter |
| Alcohol minimaal | 35% | 35% | 38% |
| Kleur | kleurloos | lichtgeel of lichtbruin | kleurloos, lichtgeel of lichtbruin |
| Jeneverbes | geen eis | moet waarneembaar zijn | alleen natuurlijke smaakstoffen |
| Rijping op hout | niet verplicht | niet verplicht | niet verplicht |
| Bij ons op het schap | 27 flessen | 58 flessen | 21 flessen |
Alle drie de namen zijn beschermd. Jonge jenever en oude jenever staan als eigen naam op de Europese lijst van beschermde aanduidingen, en die geldt alleen voor Nederland en België. Jenever zelf mag daarnaast in kleine delen van Noord-Frankrijk en Noordwest-Duitsland worden gemaakt, en nergens anders.
Jonge jenever, in het kort
Jong is geen leeftijd. Het is de naam die na de Tweede Wereldoorlog werd gegeven aan de nieuwe, lichtere stijl die grotendeels op neutrale alcohol uit een kolomketel drijft. Hoogstens vijftien procent moutwijn, hoogstens tien gram suiker, kleurloos.
Omdat er geen eis is dat de jeneverbes te proeven moet zijn, komt jonge jenever soms dichter bij wodka dan bij het klassieke beeld van jenever. Het is de stijl voor koud drinken, voor een kopstoot naast een bier, en voor mixen.
Oude jenever, in het kort
Oud is ook geen leeftijd. Het is dezelfde grens van vijftien procent moutwijn, maar dan van de andere kant bekeken: minstens vijftien in plaats van hoogstens vijftien. De jeneverbes moet hier wél waarneembaar zijn, en de kleur mag lichtgeel of lichtbruin.
Dit is de breedste categorie, en niet toevallig ook de grootste bij ons in de kast. Tussen een fles die precies op vijftien procent zit en een fles met veertig procent moutwijn en tien jaar hout zit een wereld van verschil, en beide heten oude jenever.
Corenwijn, in het kort
Bij corenwijn is moutwijn de hoofdmoot: minstens eenenvijftig procent. Wat er verder bij gaat moet voor honderd procent uit granen komen, en het minimum alcoholpercentage ligt drie punten hoger. Het is de stijl die het dichtst bij de jenever van vóór de kolomketel staat.
De naam wordt op drie manieren geschreven. Korenwijn met een K is de soortnaam. Corenwyn met een C is een merknaam van één huis. Koornwyn kom je ook tegen. Het is dezelfde regel en dezelfde drank.
Wat de tabel niet vertelt
Hier moeten we eerlijk zijn, want de tabel geeft een schijnzekerheid. Drie dingen staan er niet in.
Het eerste: bijna alles in die kolommen zijn ondergrenzen of bovengrenzen, geen recepten. Vijftien procent moutwijn is voor oude jenever een minimum, en over het maximum zegt niemand iets. Twee flessen die allebei oude jenever heten kunnen dus totaal verschillend zijn samengesteld.
Het tweede: kleur zegt niets. Oude jenever en corenwijn mogen met karamel worden bijgekleurd. Lichtbruin kan dus hout betekenen en het kan kleurstof betekenen, en aan de fles zie je dat niet.
Het derde: rijping op hout is bij geen van de drie verplicht. Als er niets over een aantal jaren of over een vatsoort op het etiket staat, is er waarschijnlijk niets over te zeggen. Staat het er wel, dan is dat een keuze van het huis en geen wettelijke verplichting.
Nog een woord om op te letten: graanjenever
Naast jong, oud en corenwijn kom je op onze flessen het woord graanjenever tegen. Dat is geen vierde stijl maar een extra belofte: alle alcohol in de fles komt uit granen, ook de neutrale alcohol. Je kunt dus jonge graanjenever hebben en oude graanjenever.
Losse graanjenever zonder jong of oud erbij mag vanaf dertig procent alcohol. Staat er wel jonge of oude bij, dan is het minimum vijfendertig procent.
Hoe je ze naast elkaar zet
Wil je het verschil in één avond horen, neem dan drie glazen: een jonge, een oude en een corenwijn. Schenk ze alle drie op kamertemperatuur in, ook de jonge, want koud verstopt het verschil.
Je zult merken dat de sprong van jong naar oud kleiner is dan die van oud naar corenwijn. Dat klopt met de cijfers: tussen jong en oud ligt één grens van vijftien procent, tussen oud en corenwijn kan het verschil in moutwijn oplopen tot tientallen procenten.
Waar je kunt beginnen
Begin met drie flessen van drie huizen, en houd ze in prijs en formaat bij elkaar, zodat je vergelijkt wat je wilt vergelijken. Weet je niet welke, kom dan langs of bel 0570 541 278, dan zetten we een setje klaar.
Verder kijken
Alle honderdachtentachtig flessen staan op onze pagina jenever, en je kunt er doorheen zoeken in de zoekmachine van de slijterij. Per stijl gaan we dieper in op jonge jenever, oude jenever en moutwijn en corenwijn.
De huizen met de meeste flessen bij ons: Zuidam, Hooghoudt, Rutte, Bols, Kalkwijck, Filliers, Bokma en Wenneker. Voor de gezoete kant van gedistilleerd, lees Old Tom gin: de gezoete stijl en wat de suiker doet.
Het bouwplan achter alle drie de stijlen staat in Hoe jenever gestookt wordt: moutwijn, jeneverbes en hertoevoeging.
